Sứ Giả Tình Thương

Hồi Ký của AH Bùi Đức Hợp - Tập 2

Chương 10: Ân tình trở thành thù hận
Phụ Chương 10. 2:
Một tiếng nói khác về đồng bào thuyền nhân tỵ nạn tại Phi

Tiếp sau bài ”Chúng ta không quên đồng bào tỵ nạn tại Phi” đăng trên báo Người Việt số ra ngày 30.5.03 vừa qua đề cập đến cuộc gặp gỡ của luật sư Trịnh Hội và ông Nam Lộc với cộng đồng người Việt ở nam California, chúng tôi lại nhận được lá thư của ông Bùi Đức Hợp, có nội dung hơi khác với những điều mà luật sư Trịnh Hội đã trình bày trong cuộc gặp gỡ với đồng hương, chúng tôi xin đăng tải lại nguyên văn lá thư này.
Huntington beach ngày 1 tháng 6 năm 2003
Kính gởi ông Nguyên Huy báo Người Việt
Thưa ông,
(Tôi là Bùi Đức Hợp, kỹ sư công chánh, thiện nguyện viên tại làng Việt Nam từ năm 1999 đến nay, mới trở về Hoa Kỳ tháng 3-2003, có tham dự cuộc hội thảo về tình trạng 2000 đồng bào tị nạn tại Phi do ông Nam Lộc và LS Trịnh Hội tổ chức tại hội quán báo Người Việt ngày 26.5.03).
Để tránh sự sự ngộ nhận của đồng bào hải ngoại, tôi xin được phép làm sáng tỏ hai điểm trong bài “Chúng ta không quên đồng bào tỵ nạn ở Phi” đăng trong báo Người Việt số ra ngày 30.5.03.
1.- Đời sống của đồng bào tai Phi: Bài báo viết: “...Đó là những cảnh sống vô cùng nghèo khổ trong những túp lều dựng lên bằng những tấm bìa thùng giấy.  Đó là những trẻ em lê la trên đất mà cha mẹ phải bỏ mặc vì phải lo đến sinh kế”.
Đó là hình ảnh mà LS Hội chụp cách đây 10 năm, hồi còn ở trong trại tỵ nạn.
Hiện nay tại làng, mỗi gia đình được cấp một ngôi nhà riêng biệt gồm 2 phòng ngủ, một phòng khách, bếp và nhà vệ sinh.  Có gia đình được cấp 2 đơn vị vì đông các cháu học hành (GĐ cô Hương) hoặc có những cơ sở sản xuất (GĐ chị Hậu).  Hầu như nhà nào cũng có Honda, TV, tủ lạnh, dàn nhạc karaoke, 10 gia đình đã sắm xe hơi.
Phân nửa đồng bào làm việc ngay tại làng như làm công nhân viên hoặc làm chủ các cơ sở tiểu công nghệ như lò bánh mì, bánh tráng, chả lụa, nước mắm v.v. Số còn lại có cửa hàng buôn bán ngoài phố như cửa hàng ăn uống mà người Phi quen gọi là “cháo lòng” (tiệm cô Cúc, anh Tư Thiều), tiệm kim hoàn (anh Thiều), hiệu quần áo (cô Hiền, anh Tiên), tiệm bán vật liệu xây dựng (chị Hoài).  Phố chỉ cách làng 13 km, thuộc thành phố Puerto Princesa, một nơi du lịch quốc tế nổi tiếng.
Nói chung, công việc làm ăn của đồng bào rất phát đạt, vì người Phi thích mua sắm quần áo, nữ trang và nhất là ưa chuộng những món ăn Việt như hủ tíu, bò kho, phở, bánh mì Pháp.
Các em đều cắp sách đến trường, thông thạo 3 thứ tiếng, Việt, Anh, Tagalog: nhiều em đã tốt nghiệp hoặc đang ở bậc đại học.
2.- Tình trạng cư trú: Bài báo viết: “..Hiện nay họ phải sống trong tình trạng bất hợp pháp tại Phi.  Họ không được quyền lao động, không được phép sở hữu nơi cư trú...”
Dạo quanh thành phố Puerto Princesa, du khách sẽ thấy rất nhiều cửa hàng , tiệm ăn người Việt, bảng hiệu đề tên Việt.  Vietville Restaurant tại làng VN được báo chí Phi bình bàu là một trong 10 nhà hàng nổi tiếng nhất tại Palawan  Người Việt cũng tham gia các lễ hội, xe hoa, hôi chợ triển lãm do thành phố tổ chức để nói lên cái hay cái đẹp của văn hóa VN.  Như thế có phải chăng “họ không được hưởng quyền lao động”?
Thật ra nếu hoàn toàn xét trên khía cạnh pháp lý thì điều nói rằng bà con ta đang sống bất hợp pháp là điều không xa sự thực vì ngoài chứng minh thư do CADP cấp, họ không có giấy tờ tùy thân hợp lệ.  Vì vậy Hạ Viện Phi đã thông qua dự luật thường trú.  Tổng Thống Arroyo hứa sẽ ban hành ngay lập tức sau khi Thượng Viện phê chuẩn.
Bị xúi dục, một số người Việt biểu tình, sách động tại Manila chống dự luật thường trú đòi đi định cư nước ngoài.  Họ viện cớ rằng vô thường trú sẽ gây trở ngại cho họ đi định cư ở nước khác.  Chính tôi đã nhiều lần giải thích việc vô thường trú không ảnh hưởng gì đến việc định cư, nhưng không hiểu sao họ vẫn cứ cố tình không tin.
Hiệnw nay, trong cũng như ngoài làng chia làm hai phe chống đối nhau: một phe (xin) thường trú và một phe chống thường trú, nhiều gia đình ly tán vì chồng vô vơ. chống.  Tết Quý Mùi vừa qua, phe chống bàu một ban Đại Diện riêng, nói là để bảo vệ quyền lợi của họ?
Thưa ông, cũng trong cuộc hội thảo trên, tôi đã nói lên sự lo âu của tôi: “Đến bao giờ đồng bào mới đi định cư?  Bên này chúng ta mới vận động để xin 2 nghìn đồng bào tị nạn tại Phi đi định cư Hoa Kỳ; sang tới đảo tin đồn trên đã trở thành: Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã chấp thuận cho 2 nghìn đồng bào đi Mỹ.  Tin đồn này khiến đồng bào hoang mang dao động.  Sự lo âu của tôi đã được LS Trịnh Hội giải đáp: “Đây là việc làm tám mất hai được, có thể tối nay tôi mở email sẽ biết, có thể 3 tháng, có thể lâu hơn nữa “.  Ngoài ra, ông Nam Lộc còn cho biết: “Chúng tôi sẽ nhờ đài VOA, BBC đính chánh, vì đồng bào ở đảo có thể bắt những luồng sóng này”.
Từ khi có tin đồn”Mỹ sẽ bốc”, phe chống càng hoạt động ráo riết, chống thường trú đến cùng, rải truyền đơn cùng khắp làng, chửi bới ban Đại Diện chính thức.
Để kết luận, chúng tôi xin phép nêu lên một nhận định sau:  Nếu trong năm nay (2003) cuộc vận động đi định cư không thành, và nếu dự luật thường trú không được Thượng Viện Phi thông qua, đồng bào sẽ bị trục xuất về nước theo một thỏa ước ký kết giữa chính phủ Phi và chính quyền CSVN.  Hậu quả sẽ khôn lường!
Kính chúc ông và quý báo sức khỏe tốt để phục vụ cộng đồng.
Kính thư,
(Ký tên và ghi địa chỉ, email, cùng số điện thoại.)
CC:  -ông chủ nhiệm báo Người Việt
        -ông Nam Lộc
        -LS Trịnh Hội (nhờ ông Nam Lộc chuyển)
Cùng lúc nhận được bức thư trên, chúng tôi cũng được gặp kỹ sư Bùi Đức Hợp tại văn phòng nhật báo Người Việt vào chiều ngày thứ ba vừa qua.  Trong câu chuyện, kỹ sư Hợp cho biết ông đang tiến hành công việc xây đập và hệ thống tưới tiêu cho làng Việt Nam ở Phi do quỹ Tình Thương Giáo Hội đài thọ.  Công việc đến nay gần hoàn tất.  Ông cũng cho chúng tôi xem một số hình ảnh về công trình này và những hình ảnh sinh hoạt nhân dịp lễ tết của đồng bào trong làng.  Chúng tôi có hỏi có tấm hình nào về những ngôi nhà  của người trong làng được cấp nay như thế nào không, ông nói ông không mang theo trong 2 cuốn album dày của ông.
Cũng trong buổi gặp gỡ này, chúng tôi cũng xin ông cho biết số người ở trong làng hiện nay là bao nhiêu thì ông cho biết khoảng 200 ( thay vì 400 như đã in sai).  Ông Hợp cũng xác nhận phần lớn đồng bào trong số 2000 còn ở Phi đã ra ngoài làm ăn bốn phương.  Ông cũng xác nhận số người “tha phương” này không có đời sống khá.  Một câu hỏi nữa là số người mong muốn được đi định cư tại các nước khác nhất là Mỹ là bao nhiêu trong số 2 nghìn đồng bào ở Phi, ông Hợp cũng cho biết là số ấy chiếm số đông hơn.
Sau cùng chúng tôi cũng nhắc lại bài viết của chúng tôi chỉ là bài tường thuật lại một sinh hoạt trong cộng đồng, không phải là một bài nhận định.  Những chi tiết trong bài là từ sự trình bày của luật sư Trịnh Hội. Rất ước mong lá thư này của ông Bùi Đức Hợp sẽ có lời đáp của luật sư Trịnh Hội, người đang nỗ lực vận động cho 2 nghìn đồng bào thuyền nhân VN ở Phi được định cư ở Mỹ hay Úc.

Nguyên Huy
Xem tiếp
Chương 11: Đạo Baha'i, một ước mơ tôn giáo