Sứ Giả Tình Thương

Hồi Ký của AH Bùi Đức Hợp - Tập 2

Chương 4: Sứ Giả Tình Thương
Phụ Chương 4.2 : Thư ngỏ gửi UBCNVB
(qua tạp chí Người Dân)
Nhân đọc bài ”Tình trạng nhiễm độc thủy ngân ở Honda Bay, Palawan của ủy ban Cứu Người Vượt Biển”, ( gọi tắt là UB) đề ngày 15/1/1997 đăng trong tạp chí Người Dân số 78, chúng tôi với tư cách thiện nguyện viên đang hoạt động tại làng Việt Nam thuộc Phi xin phép được trình bày 4 sự kiện và một đề nghị lên UB. ( Những chữ viết nghiêng và trong ngoặc kép là trích nguyên văn ở bài báo nói trên)
1. Vị trí: “Con sông này (Tagburos) chảy qua mỏ thủy ngân PQMI và tải độc chất đổ ra vịnh Honda tại cửa khẩu Tagbunos, nơi có cảng Tagbunos.  Con sông này chảy qua Santa Lourdes chỉ cách  khu đất xây “làng Việt  Nam” khoảng 200m (đi bộ khoảng 3 phút)”.
Nếu tính theo quốc lộ, sông Tagburos cách làng VN 3600m.  Đứng về phương diện địa hình địa vật mà xét, làng VN và xã Santa Lourdes phân cách bởi đường đỉnh ( ridge line), nói khác đi làng và xã có lưu vực (water shed) khác nhau (xin xem bản đồ đ/k).
2. Mức nhiễm độc thủy ngân: “Theo bộ Môi Sinh của Phi, nồng độ thủy ngân trong một số hải sản tại vịnh Honda Bay có nồng độ thủy ngân 22 lần hơn mức an toàn.  Vụ nhiễm độc thủy ngân khủng khiếp nhất trong lịch sử cận đại xẩy ra tại vịnh Minamata, Nhật, năm 1953 với 52 người thiệt mạng... so với nồng độ thủy ngân trong các loại sò ở vùng Minamata Bay khi xẩy ra vụ trúng độc 1953, thì nồng độ thủy ngân trong các loại sò ở vùng vịnh Honda Bay cao hơn gấp rưỡi”.
Vì tầm quan trọng vấn đề, chúng tôi mất nhiều thì giờ tra cứu và đạt câu hỏi với cơ quan y tế địa phương và người Phi sống ở vùng này bao đời.  Đã có nạn nhân nào chết vì nhiễm độc thủy ngân?  Câu trả lời là không.  Mức nhiễm độc gấp rưỡi, một đằng là 53 người chết, một đằng là không?
3. Đừng ăn cá vùng này: “Sự nhiễm độc thủy ngân ở vịnh Honda Bay là một thực trạng được chính phủ Phi Luật Tân xác nhận từ năm 1986.  Ngay quyển Philippines Handbook ấn bản năm1994 tại Hoa Kỳ đã cảnh giác du khách đừng ăn cá vùng này”.
Hiện nay cá đánh được tại Honda Bay đem bán khắp vùng nhất là thành phố Puerto Princesa, nơi nổi tiếng có nhiều nhà hàng đặc hải sản và nhiều du khách nước ngoài đến thăm viếng.  Riêng tại nhà hàng Kim One trong làng, hàng ngày không biết bao nhiêu du khách Phi cũng như Âu Mỹ đến thưởng thức các món ăn thuần túy Việt và Phi.  Riêng món canh chua (cá mua từ cảng Tagburos) rất được ưa chuộng.  Ngoài ra,  Hyatt dự trù xây một khách sạn du lịch 5 sao ngay trên bờ Honda Bay, chả lẽ công ty này lại liều lĩnh đến độ đầu tư vào một vùng đất có nồng độ thủy ngân cao gấp “hai trăm tám mươi ngàn (280,000) hơn mức an toàn “.  Vùng Honda Bay ngày càng phát triển, có nhiều dự án đầu tư trong nước cũng như ngoại quốc. “ .
4) Cái khổ tâm của thiện nguyện viên: Vì ảnh hưởng nặng nề của bài báo nói trên, một số đồng bào hải ngoại đến thăm Làng đều yêu cầu chúng tôi hướng dẫn đi thăm mỏ thủy ngân, thay vì dành thì giờ nghe thuyết trình những dự án phát triển Làng.  Đồng bào hỏi chúng tôi uống nước có sao không?  Tôi bèn uống ừng ực một ly nước giếng vì theo bài báo “nước giếng trong vùng không bị nhiễm độc thủy ngân”.  Nước suối trong làng không chảy qua mỏ thủy ngân như đã trình bày trong đoạn 1.  Vậy nước gì trong làng bị nhiễm độc thủy ngân, chỉ có UB mới có thẩm quyền trả lời câu hỏi này.  Chúng tôi, thiện nguyện viên, bỏ công ăn việc làm, bỏ mái nhà êm ấm, đến đây để góp bàn tay nhỏ bé vào việc kiến thiết Làng.  Chỉ có lòng yêu thương đồng bào và niềm tự hào “Một làng Việt Nam ngoài nước Việt Nam” đã thôi thúc anh em chúng tôi lên đường.
5) Đề nghị: Theo thiển ý của chúng tôi, nếu nồng độ thủy ngân trong vùng có tác hại tới sức khỏe người dân, một chính quyền dù có táng tận lương tâm tới đâu chăng nữa, phải có biện pháp như cấm đánh cá, bán cá, di dân và biến vùng này thành một vùng đất tử thần, không người lai vãng.
Bài báo có tác hại vô cùng to lớn trên cả 2 phương diện tinh thần và vật chất đối với dân làng.  Họ đã đổ biết bao nhiêu mồ hôi nước mắt để dựng lên cuộc sống hôm nay.  UB đã bắn một phát súng “kinh thiên động địa”, chúng tôi cũng xin UB ban cho dân làng một giải pháp ân huệ bằng cách thuê mướn một hãng kỹ sư cố vấn, độc lập, lấy các mẫu nước tại làng Việt Nam và vùng Honda Bay, đo mức độ thủy  ngân và công khai tuyên bố kết quả thử nghiệm.
UB đã thương đồng bào, xin thương cho chót

Bùi đức Hợp, PE
Kỹ sư công chánh
Thiện nguyện viên hải ngoại
Địa chỉ: 809 Hồng Bàng, Viet ville, Palawan
Ngày 10/5/1999
Xem tiếp
Phụ Chương 4.3: Một lần về thăm Sài Gòn