Lên thăm Đại Vực Grand Canyon, Arizona - Bài 2

Công viên quốc gia Grand Canyon National Park rộng 1,218,375 mẫu acres (1,900 dặm vuông) nằm trên cao nguyên Colorado vùng Tây Bắc tiểu bang Arizona là một kỳ quan nơi có cảnh trí địa hình thiên nhiên làm sững sờ du khách. Qua hàng triệu năm dòng sông Colorado chảy qua đã đào rộng một vùng thung lũng thành dãy vực sâu dài 277 miles có chiều sâu trung bình 4,000 feet (1 mile có 5,280 feet) và chiều rộng có nơi đến 15 miles. Năm 1919 thắng cảnh Ðại Vực Grand Canyon được U.S. Congress bảo tồn thành công viên quốc gia và 60 năm sau được Liên Hiệp Quốc công nhận là Di Sản Thế Giới, kho tàng chung của nhân loại dành cho những thế hệ mai sau. Năm 2004 có 4,308,549 du khách đến viếng Grand Canyon và kinh phí bảo trì công viên năm 2004 là 18,567,000 đồng.

Ðịa điểm đầu tiên chúng tôi ghé thăm là Mather Point, đây là nơi thung lũng sâu nhất, từ địa điểm ngoạn cảnh xuống tới dòng sông Colorado ngoằn ngoèo chảy phía dưới vực gần 1 mile rưỡi. Ðây là bờ phiá Nam của Grand Canyon nhìn sang bờ phiá Bắc cách nhau chỉ 10 miles nhưng nếu muốn sang bờ bên kia bằng xe hơi phải mất 5 tiếng đồng hồ trên con đường dài 215 miles ngang qua thành phố Las Vegas đến St. George và vòng trở xuống. Bờ phiá Bắc (North Rim) rất vắng vẻ ít người thăm viếng và con đường đóng cửa vào mùa Ðông vì băng tuyết. Nhà trọ và nơi cắm trại hoặc đậu xe Camper ở bờ phiá Bắc từ giữa tháng 5 cho đến giữa tháng 10 vẫn có cho du khách sử dụng nhưng cần phải gọi dành chỗ trước. Những chi tiết này có thể hỏi tại Visitor Center ở khu nhà Canyon View Information Plaza ngang bên kia đường gần Mather Point.

Từ Mather Point có con đường bộ hành trải nhựa đi dọc theo bờ thung lũng về hướng Tây để đến khu khách sạn và làng Grand Canyon Village, nơi đây có tiệm buôn, nhà hàng ăn uống và ngân hàng. Con đường đi bộ này dài 2.5 miles, vừa đi vừa ngắm cảnh vực sâu rất đẹp và ngang qua Yavapai Observation Station đây là điểm ngắm cảnh thung lũng rộng nhất. Lúc đầu vì sợ vào làng khó kiếm chỗ đậu xe nên tôi định đi bộ theo con đường Trail này vào làng nhưng nhóm chúng tôi có đến 9 người thuộc 3 thế hệ, già trẻ lớn bé đều có đủ nên sợ đi không nỗi. Vì vậy chúng tôi trở lại nơi đậu xe dọc theo con đường chánh (vì vào trễ nên bãi đậu xe ở Mather Point hết chỗ) mà lái xe vào làng.

Bờ đá hình đầu người bên bờ phiá Nam Grand Canyon

LÀNG GRAND CANYON VILLAGE
Nơi đây không có cảnh gì đẹp nhưng là khu thương mại duy nhất ở Grand Canyon. Trước khi tới làng du khách sẽ ngang qua khu Market Plaza có một chợ tên là General Store, bưu điện, ngân hàng, nhà trọ Yavapai Lodge, khu cắm trại, nhà giặt quần áo và nhà tắm nước nóng, gần đó là bịnh xá. Bịnh xá hay trạm y tế ở trên đường Clinic Road là một “Walk-In Clinic” không cần phải lấy hẹn trước. Ở đây có 2 bác sĩ để chăm sóc cho du khách bị tai nạn khi leo trèo hay ngã bịnh bất ngờ đồng thời cũng có một nha sĩ lo cho những ai đau răng bất thình lình. Bịnh xá này là chi nhánh của bịnh viện Flagstaff Medical Center. Giờ mở cửa hàng ngày từ  9 giờ sáng đến 5 giờ chiều và đóng cửa 2 ngày cuối tuần, số điện thoại là (928) 638-2551. Trường hợp khẩn cấp du khách có thể gọi 911 để được chăm sóc.

Ngang qua đây tôi thấy những ngôi nhà nhỏ vách gỗ thông cũ kỷ, mái gỗ rêu phong và phiá trước hiên nhà là những chậu hoa Geranium, chắc là những nhà trọ cho thuê. Ði tới không đầy một mile sẽ đến Grand Canyon Village, nơi đây có trạm xăng, ga ra sửa xe và nhà ga xe lửa. Nhiều du khách nhất là người Mỹ lớn tuổi thích đi xe lửa vào Grand Canyon, họ lái xe tới Williams, bỏ xe nơi đây và ngồi xe lửa chạy bằng diesel với đầu máy phun khói mà vào Grand Canyon. Họ muốn đi lại con đường ngày xưa 100 năm trước du khách thời ấy đã từng đi. Ðoạn đường ngày nay chỉ có 65 miles và mất 2 giờ 15 phút có những nhạc công miền Viễn Tây đi tới đi lui giúp vui du khách. Du khách có thể tới sớm ở ga Williams để có thời giờ ăn sáng ở Max và Thelma’s Restaurant cũng như dạo xem những gift shops, nhà bảo tàng Railway’s Museum và Grand Canyon Railway Hotel. Xe lửa chia ra làm 5 hạng ghế, tiền nào của nấy, hạng nhất toa xe được mô phỏng như kiểu Harriman 1923 có tầng cao để ngắm cảnh bao quát xung quanh. Từ Williams du khách có thể đi về trong ngày theo lịch trình 10 giờ sáng khởi hành ở Williams Depot và đến Grand Canyon lúc 12 giờ 15. Buổi chiều từ Grand Canyon đi lúc 3 giờ 30 và về lại Williams lúc 5 giờ 45.Những ai thích đi xe lửa có thể gọi để biết chi tiết ở số 1-800-THE-TRAIN (1-800-843-8724) hay vào website www.thetrain.com .

Phiá Bắc của Grand Canyon Village dọc theo con đường Trail cạnh bờ vực là một dãy khách sạn cỗ có những cái đã hơn 100 tuổi. Sau một lúc chạy quanh bãi đậu xe, cuối cùng cũng có một xe ra và chúng tôi vội vàng...điền vào chỗ trống cho hợp nghĩa.

HOPI HOUSE, KIẾN TRÚC ÐẦU TIÊN Ở GRAND CANYON
Bãi đậu xe rất gần ngôi nhà xây bằng đá đỏ có tên là Hopi House, đó là ngôi nhà đầu tiên được xây dựng tại Grand Canyon Village năm 1905 do bà Mary Jane Colter vẽ kiểu và thiết kế. Hopi là tên một bộ lạc da đỏ sống trong vùng Arizona khoảng 1,000 năm về trước và còn lưu truyền bộ tộc cho đến ngày nay. Người Hopis theo chế độ mẫu hệ, người đàn bà là chủ nhân gia đình, chủ nhà và chủ ruộng đất còn đàn ông làm ngoài nương rẫy thường trồng bắp là món ăn chính của họ. Bà Mary Colter vẽ kiểu Hopi House mô phỏng theo kiểu nhà bằng đá của người Hopi: có 3 tầng, các nhà tầng trên nhỏ hơn tầng dưới và lên bằng một thang cây dựng bên ngoài bức tường nhà. Ngôi nhà Hopi House tại Grand Canyon do chính thợ xây người Hopis và dùng đá đỏ địa phương được đẽo bằng tay chất lên thành tường và kết dính với nhau bằng một chất vôi vửa, đà ngang trần nhà được làm bằng gỗ sần sùi đốn tại địa phương. Ngôi nhà ngày trước được dùng làm nơi trao đổi hàng hóa của người da đỏ (trading post) vì họ không sử dụng tiền mà chỉ trao đổi với nhau những hàng hóa, thí dụ như trao bắp, đậu để lấy đồ gốm gia dụng hay nữ trang làm bằng đá. Ngày nay Hopi House vẫn là nơi trao đổi hàng hóa của người da đỏ nhưng không còn lấy thực phẩm nữa mà lấy tiền cho gọn nhẹ. Hàng hoá của người da đỏ được du khách ưa chuộng để làm quà kỷ niệm khi viếng nơi đây là đồ trang sức, đồ gốm nhiều màu, vải thổ cẩm dệt thô sơ bằng tay để treo trang trí hay làm thảm trải nhà. Tôi vào đi một vòng trong Hopi House có máy lạnh và nhạc trống người da đỏ dập dồn được thu vào CD và phát ra những loa giấu trên trần nhà. Trên lầu vài người phụ nữ da đỏ (?) biểu diễn cách dệt vải thổ cẩm và xay bắp thành bột trong những cối xay bằng đá để làm bánh tortilla. Nơi quày có bán những món ăn ngọt trong đó có kẹo dẻo mùi cây xương rồng.

Năm 1987 Hopi House được phong tặng là địa danh lịch sử quốc gia (National Historic Landmark) và trong quá  khứ nhà bác học lừng danh người Ðức Albert Einstein (1879-1955)cùng vợ đã từng viếng nơi đây năm 1931 và chụp hình lưu niệm với những phụ nữ bộ lạc Hopi trong chuyến viếng Hoa Kỳ lần thứ hai theo lời mời của California Institute of Technology.

Phía trước Hopi House là sân cỏ có nhiều cây tùng và cạnh đó là bờ vực với tường chắn bằng đá xây dọc theo con đường tản bộ, vài du khách thong thả dạo chơi, vài người khác nhắm máy ảnh xuống vực sâu mong chụp được hình những con nai mule deer đang thẩn thơ gặm những chồi lá non còn ướt đẫm những giọt sương mai. Thời tiết sắp cuối Xuân nhưng nơi đây trên cao xứ lạnh nên cây cối lá hoa nở muộn mới đâm chồi nẩy lộc mơn mởn một màu xanh và những cây rừng dường như cây nào cũng có hoa, không rực rỡ sắc màu nhưng trang trắng thanh cao và thoang thoảng hương thơm.

LỮ QUÁN EL TOVAR
Khách du đứng ngắm cảnh nơi đây sẽ để ý đến một ngôi nhà xưa cũ to lớn 3 tầng, vách gỗ màu xám nâu phiá trước mặt tiền cẩn đá chung quanh là bãi cỏ xanh và những cây phong to lớn. Ðó là lữ quán El Tovar năm nay là 2005 vừa tròn 100 tuổi. Chúng tôi bước vào khách sạn cổ này, phiá trước là một “bungalow” trống trải không vách được chống đở bằng những cột cẩn đá to lớn nơi đây có để những chiếc ghế gỗ để du khách ngồi thư giản ngắm cảnh hay chờ xe đến đón. Bên gian trong là phòng lễ tân với quày làm việc của nhân viên trực khách sạn. Tất cả đều trang trí bằng gỗ sơn màu nâu có vẻ âm u huyền bí và cầu thang dẫn lên lầu và theo con đường hành lang vào bên trong là nhà hàng ăn cũng kiến trúc tất cả bằng gỗ màu tối và cả những chùm đèn trên trần cũng rất xưa cũ. Không phải là khách ngụ trong khách sạn nhưng chúng tôi tự nhiên tham quan dạo chơi nơi đây cũng không một ai hỏi han điều gì và sau đó còn sử dụng rest room nữa! Sau này khi tham khảo tài liệu tôi mới biết có văn bản đàng hoàng: “The famed El Tovar dining room, lounge, gift store and lobby  are open to the public”.

Lữ quán này 100 năm trước là khách sạn sang trọng và to lớn nhất tại Grand Canyon sau khi đường xe lửa từ Williams lên Grand Canyon dài 80 miles được hoàn thành do hãng Topeka và Sante Railway bắt đầu khai thác từ năm 1901. Ðể cho đường xe lửa mới mở có khách đi, chính hãng xe lữa đứng ra xây cất khách sạn El Tovar lấy tên nhà thám hiểm người Tây Ban Nha là Don Pedro de Tobar người da trắng đầu tiên đã lặn lội trèo lên vùng này và khám phá ra đại vực Grand Canyon. Kiến trúc sư Charles Whittlesey nguyên quán ở Alton, Illinois đã có kinh nghiệm xây cất 25 năm vùng Chicago được giao công tác thiết kế và xây cất khách sạn. Ông đã dùng kiểu nhà thịnh hành thời ấy là kiểu Victorian và vật liệu dùng để xây là những gì có trong thiên nhiên tại địa phương. Whittlesey chính yếu dùng đá tại đây và gỗ Douglas Fir được chuyển vận lên từ Oregon.  Bà Mary Elizabeth Jane Colter là kiến trúc sư xây dựng nhiều nhà ở Grand Canyon trong đó có Hopi House gần đó cũng góp phần trang trí nội thất của khách sạn. Khách sạn có 3 tầng và một tầng hầm, tầng một là phòng Rendezvous Room là phòng lễ tân đón tiếp khách mướn và trả phòng, hai tiệm bán qùa lưu niệm (gift shops), quầy rượu (lounge) và nhà hàng ăn uống cũng như một số ít phòng ngủ cho những ai không muốn ở trện lầu. Tầng 2 và 3 toàn là phòng ngủ trong đó có 12 suites sang trọng dành cho quốc khách, minh tinh màn bạc và những nhà tỷ phú. Bốn vị Tổng Thống Mỹ đã từng ở khách sạn El Tovar là Theodor Roosevelt (người đặt viên đá đầu tiên xây cỗng Roosevelt Arch ở Yellowstone), Herbert Hoover (người vận động xây đập thủy điện Hoover ở gần Las Vegas), George H. W. Bush (tức Bush cha) và Bill Clinton (không biết Monica Lewinski lúc ấy có đi theo làm...thư ký thực tập hay không?) Những người nổi tiếng đã từng cư ngụ tại khách sạn là nhà bác học Albert Einstein, minh tinh màn ảnh Elizabeth Taylor, hai tài tử và minh tinh phim câm thời xưa là Douglas Fairbanks và Mary Pickford.

Ngày nay du khách tới thăm và nghỉ mát ở Grand Canyon không phải chỉ ở khách sạn El Tovar mà còn 5 khách sạn khác nữa cũng ở quanh đây trong vùng Grand Canyon Village cũng do công ty Xanterra độc quyền khai thác. Tổng cộng 6 khách sạn có tới 907 phòng. Bữa ăn tối tại El Tovar nghe tài liệu du lịch mô tả rất lãng mạn, tình tứ và thơ mộng nhưng tôi chưa dám vào vì chỉ quen các món canh chua, cá kho, phở, cơm tấm, bún nước lèo. Sợ vào họ đưa Menu ra mình ú ớ không biết kêu món gì thì quê xệ, mất mặt bầu cua, phải giữ truyền thống...vẻ vang dân Việt!

Khách sạn đã đóng cửa từ  3 tháng Giêng để tân trang tốn 4.5 triệu đồng nhân dịp ăn mừng 100 năm, vừa mở cửa lại hôm 13-4-2005. Các bạn có ý định nghỉ hè ở Grand Canyon vài ngày và muốn đặt phòng cũng như biết giá cả 6 khách sạn ở Grand Canyon có thể gọi số (303) 297-2757 hoặc (888) 297-2757 hay vào trang Web www.grandcanyonlodges.com

Trịnh Hảo Tâm
(Cali tháng bảy vừa sang
Mừng ngày Độc Lập Hai Ngàn Lẻ Năm)

Đại vực bao la sâu hơn 1 mile, rộng 15 miles và kéo dài 277 miles, kỳ quan hùng vĩ ở Arizona

TRỊNH HẢO TÂM
3683 Hawks Drive
Brea CA 92823
Ðiện thoại 714-528-1413 Nhà
                  909-395-2134 Sở
Email:  trinhhaotam@hotmail.com