Lên thăm Đại Vực Grand Canyon, Arizona - Bài 3

Công viên quốc gia Grand Canyon National Park rộng 1,218,375 mẫu acres (1,900 dặm vuông) nằm trên cao nguyên Colorado vùng Tây Bắc tiểu bang Arizona là một kỳ quan nơi có cảnh trí địa hình thiên nhiên làm sững sờ du khách. Qua hàng triệu năm dòng sông Colorado chảy qua đã đào rộng một vùng thung lũng thành dãy vực sâu dài 277 miles có chiều sâu trung bình 4,000 feet (1 mile có 5,280 feet) và chiều rộng có nơi đến 15 miles. Năm 1919 thắng cảnh Ðại Vực Grand Canyon được U.S. Congress bảo tồn thành công viên quốc gia và 60 năm sau được Liên Hiệp Quốc công nhận là Di Sản Thế Giới, kho tàng chung của nhân loại dành cho những thế hệ mai sau. Năm 2004 có 4,308,549 du khách đến viếng Grand Canyon và kinh phí bảo trì công viên năm 2004 là 18,567,000 đồng.

Rời khách sạn cổ 100 năm El Tovar chúng tôi theo con đường bộ hành đi dọc theo tường đá thấp xây bên bờ vực. Bờ phiá bên kia là North Rim chỉ cách bờ bên này khoảng 10 miles nhưng nếu muốn qua bên ấy bằng xe hơi phải đi vòng 215 miles mất gần 5 tiếng đồng hồ. Những khách sạn kế cận El Tovar là Kachina Lodge, Thunderbird Lodge cả 2 giá phòng 122$-132$ và Bright Angel Lodge giá 50$-130$ đều là những lữ quán xưa cũ và cùng một công ty khai thác với khách sạn El Tovar là công ty Xanterra có số điện thoại là  888-29-PARKS hay 888-297-2757. Riêng khách sạn El Tovar là khách sạn lớn nhất có giá 129$ đến 300$. Nhà hàng trong El Tovar cũng rất nổi tiếng vì tính chất lịch sử nơi những vị Tổng Thống, những danh nhân thế giới, minh tinh màn bạc đã từng ngồi ăn tối nơi đây. Nhà hàng mở cửa từ 6 giờ 30 sáng đến 11 giờ đêm và bữa ăn tối phải gọi đặt chỗ trước ở số (928) 638-2631 Ext. 6432.

BRIGHT ANGEL LODGE
Nhà trọ này nằm cuối hết trong khu 9 ngôi nhà cổ cạnh bờ vực Grand Canyon, được xây năm 1935 bởi Mary Jane Colter (1869-1958) một nữ kiến trúc sư nổi tiếng miền Tây Nam Hoa Kỳ. Bà yêu thích phong cảnh thiên nhiên vùng Grand Canyon nên đã xây dựng nhiều công trình kiến trúc tại đây. Phong cách kiến trúc của bà nặng về thiên nhiên, tận dụng những vật liệu xây cất có tại địa phương như đá tảng và gỗ tùng bách nên công trình xây cất của bà hài hoà với phong cảnh chung quanh. Tại Grand Canyon bà Mary Jane Colter đã xây những công trình như Hopi House theo kiểu nhà của người da đỏ, lữ quán Bright Angel Lodge xưa kia là nơi bà ở, Lookout Studio căn nhà ngoạn cảnh cạnh bờ vực gần đó, Hermit’s Rest là cỗng bằng đá cuối con đường men theo đại vực đi về hướng Tây, Guest Lodge là ngôi nhà du khách nghỉ đêm ở Phantom Ranch nằm dưới đáy vực và tháp đá Indian Watchtower ở Desert View cuối con đường đi về hướng Ðông cách Grand Canyon Village khoảng 20 miles. Mỗi năm có gần 5 triệu du khách vào thăm Grand Canyon họ đều thăm viếng hay nhìn thấy các công trình kiến trúc mà bà Mary Jane Colter đã để lại cho hậu thế.

Bright Angel Lodge có tất cả 89 phòng vừa trong khách sạn vừa ở những căn cabin nằm riêng rẽ bên ngoài. Những phòng giá rẻ 50$ phải sử dụng phòng tắm chung ở lối đi. Lữ quán có nhà hàng ăn cũng như quán cà phê phục vụ những bữa ăn cho du khách.

BRIGHT ANGEL TRAIL
Những con đường mòn đi xuống vực sâu đều nằm gần Bright Angel Lodge như Bright Angel Trailhead nằm cuối con đường bộ hành cặp theo bờ vực về hướng Tây. Ðây là con đường đất không tráng nhựa có vài nơi có bóng cây, điểm đến cuối cùng là Indian Garden cách điểm khởi hành 4.6 miles và đi bộ phải mất từ 3 đến 4.5 tiếng đồng hồ do đó những ai muốn đi và về trong ngày phải cân nhắc kỷ lưỡng chứ đừng xuống tới đáy vực, không khí rất oi nồng ngột ngạt vì không có gió, lúc đó trở lên không nỗi, đồ ăn thức uống lại không có, phải kêu trực thăng đến bốc lên thì rất phiền hà và tốn tiền bạc! Dưới đáy cách phiá trên bờ vực là 3,060 feet có nhà vệ sinh và nước sạch. Dọc đường đi xuống có 2 nơi nghỉ chân là ở địa điểm 1.5 mile và 3 mile có nhà vệ sinh nhưng nước uống chỉ có trong mùa hè, mùa Ðông không có nước vì ống dẫn nước có thể bị đóng băng.

Từ Indian Garden đến dòng sông Colorado phải đi thêm 3 miles nữa. Vượt qua con sông bằng cầu Bright Angel Suspension Bridge sau đó đi thêm 1 mile nữa sẽ tới Phantom Ranch có bãi đất để cắm trại che lều, có nhà vệ sinh, nước uống, trạm điện thoại nhưng phải mua giấy phép cắm trại là 10$ và 5$ lệ phí một đêm cho một người. Giấy phép và lệ phí cắm trại qua đêm dưới vực mua ở Backcountry Information Center (928) 638-7875 hay ở Visitor Center tại Canyon View Information Center gần Mather Point. Từ Phantom Ranch có con đường mòn qua bờ phiá Bắc (North Rim) Grand Canyon  theo con đường North Kaibab Trail. Nhiều người quen với tôi hãnh diện khi khoe rắng đã từng vượt bằng đường mòn từ bờ Nam sang bờ Bắc của Grand Canyon và họ đã dùng con đường này. Thằng con trai út tôi lúc còn nhỏ 14, 15 tuổi từng gia nhập hướng đạo và toán của nó cũng đã vượt đại vực Grand Canyon bằng con đường này nhưng nó đi ngược lại từ bờ Bắc đi bộ qua bờ Nam và có xe đón phía bên này.

Con đường mòn Bright Angel Trail ngoằn ngoèo đưa du khách xuống thăm đáy vực Grand Canyon

HERMIT TRAIL
Con đường đi xuống cách Hermit’s Rest 500 feet về hướng Tây, đường đi không được tu bổ nên phải thận trọng và nên mang giày loại hiking vì có nhiều bậc thang đất đá. Nước chỉ có nước suối thiên nhiên cần phải khữ trùng trước khi uống. Ðiểm đến là Dripping Springs sâu 1,700 feet, chiều dài con đường là 3.5 miles đi mất từ 3 đến 4.5 tiếng đồng hồ.

Nhiều người muốn ngắm cảnh dọc đường mòn xuống đáy vực nhưng không muốn đi bộ vất vả và Grand Canyon cũng có cách giải quyết cho họ bằng cách cho họ cỡi lừa với điều kiện thân hình phải nhẹ nhàng vì nếu quá khổ sợ lừa bị...gãy xương sống! Những chuyến du ngoạn xuống đáy vực bằng lừa có thể đi 1 hoặc 2 ngày có thể gọi hỏi chi tiết ở số (928) 683-2631 hay hỏi tại quày du lịch ở Bright Angel Lodge. Vì đã xảy ra những tai nạn chết người và lừa khi lừa bị hoảng sợ, người đi bộ trên đường mòn gặp đoàn lừa nên:
- Ra khỏi con đường mòn, đứng im lặng đừng động đậy thái quá làm lừa hoảng hốt và theo lời hướng dẫn của anh nài dẫn đoàn lừa
- Chỉ trở lại con đường mòn khi con lừa cuối cùng trong đoàn đã qua khỏi 50 feet.

Khi đi bộ trèo núi (hiking) khách bộ hành cần phải chuẫn bị y phục, nón, giày nhẹ nhàng thích hợp. Nước uống đầy đủ và thức ăn mang theo nên hơi mặn một chút vì cơ thể sẽ cần muối và nên ăn sáng đầy đủ trước khi lên đường, đây không phải là lúc cần ăn kiêng. Phải trừ hao thời giờ, nên nhớ rằng thời gian đi lên dốc gấp đôi thời gian xuống dốc, không nên hấp tấp vội vã vì sẽ làm mau mệt. Mỗi giờ đồng hồ nên dừng lại nghỉ ngơi 10 phút trong bóng mát. Hiking không cần phải có giấy phép nhưng nên cho một người khác biết lộ trình và ngày giờ mình trở lại để trong trường hơp đi lạc người ta dễ tìm kiếm.

NHỮNG CHUYẾN XE KHÔNG MẤT TIỀN
Ðể bảo vệ thiên nhiên tránh không khí bị ô nhiễm, trong vùng Grand Canyon bờ phiá Nam có 3 lộ trình xe buýt miễn phí (free shuttle bus) chuyên chở du khách qua lại từ địa điểm này sang địa điểm khác để ngoạn cảnh. Du khách muốn đi không cần vé, những trạm xe ngừng trên đường có bảng vẽ hình đầu chiếc xe buýt, mỗi lộ trình có màu riêng được sơn trong khung chữ nhật nơi cửa xe và có những xe đề tên lộ trình trước xe. Thú vật nhà như chó mèo không được lên xe buýt. Có 3 lộ trình như sau:
- Hermits Rest Route (lộ trình sơn màu đỏ) dài 8 miles khởi hành từ  Hermits Route Transfer, điạ điểm xe khởi hành nằm trên con đường đi bộ cạnh bờ vực phiá Tây lữ quán Bright Angel Lodge và cuối lộ trình là Hermits Rest. Lộ trình này chạy dọc theo bờ vực đi về hướng Tây trên con đường dành riêng cho xe buýt, không cho xe tư  nhân lưu thông. Trên đường này xe dừng lại ở 8 điểm ngắm cảnh dọc theo bờ vực nhưng khi chuyến xe trở về chỉ ngừng lại tại 2 địa điểm Mohave và Hopi Point mà thôi.
- Village Route (lộ trình sơn màu xanh lục) lộ trình này chạy một vòng trong làng Grand Canyon Village qua nhà ga xe lửa, các khách sạn, khu chợ. Về hướng Ðông xe buýt chạy tới Yavapai Observation Station (cạnh bờ vực) và tới Canyon View Information Plaza gần Mather Point. Trạm khởi hành Village Route Transfer cũng ở gần địa điểm Hermits Route Transfer.
- Kaibab Trail Route (lộ trình sơn màu xanh lá cây) lộ trình này ở về phiá Ðông và xe đi từ Canyon View Information Plaza đến Yaki Point và ngược lại.

Trong mùa hè tìm chỗ đậu xe hơi khó ở các bãi đậu nhất là từ  9 giờ sáng đến 3 giờ chiều, tuy nhiên xe có thể đậu bên lề các con đường nếu những nơi này không có để bảng cấm đậu. Chính quyền công viên khuyên du khách nên đậu xe môt chỗ, di chuyển trong công viên nên sử dụng xe buýt miễn phí để tránh giao thông ứ nghẽn và gây ô nhiễm môi trường. Xe buýt miễn phí trong mùa hè (tháng 5 cho tới tháng 9) chạy mỗi ngày từ 4 giờ 30 sáng cho đến một tiếng đồng hồ sau khi mặt trời lặn và cứ mỗi 15 phút là có một chuyến (7 giờ 30 cho đến lúc mặt trời lặn), sáng sớm hay chiều tối thì cứ nửa giờ.

Trong công viên Grand Canyon có nhiều nai loại nhỏ con mule deer, nhiều dê núi big horn và sóc, thỏ, chó sói và một ít gấu cũng như sư tử núi. Theo tài liệu được phát không ở Visitor Center cho thấy vùng Grand Canyon có đến 1,500 loại cây cối thảo mộc, 355 giống chim, 89 loại động vật có vú, 47 loại bò sát, 9 loại ếch nhái và 17 loại cá. Có 5 bộ tộc người da đỏ sống trong vùng là Hopi, Navajo, Havasupai, Paiute và Haulapai. Muốn tìm hiểu thêm về Grand Canyon có thể gọi Grand Canyon National Park (928) 638-7888, về phòng khách sạn gọi Xanterra Parks and Resorts (928) 638-2526, về các dịch vụ thương mại gọi Grand Canyon Chamber of Commerce (928) 638-2901. Rất đông đồng hương VN ở Quận Cam, các tiểu bang xa, các nước Âu Châu và cả ở VN đã gọi điện thoại, viết thư hay email hỏi về các Tour du lịch do người VN tổ chức đi Grand Canyon, Yosemite, Lake Tahoe và Yellowstone, cho đến nay theo tôi được biết có 3 văn phòng du lịch tại Westminster (Little Saigon) tổ chức những chuyến đi bằng xe buýt là VN Tours (714) 210-2180, Holiday Tours (714) 537-1850 và Phước Hạnh (714) 897-2366.

Sang bên kia cây cầu treo, tiếp tục đi du khách sẽ lên bờ phiá Bắc của Grand Canyon

Sau khi thăm hết những nơi cần đến ở Grand Canyon, chúng tôi già trẻ lớn bé 3 thế hệ 9 người trên chiếc xe SUV Seqouia rời Grand Canyon Village để đi Sedona 160 miles về phiá Nam cách 3 tiếng đồng hồ lái xe để thăm những núi đá đỏ mà người da đỏ tin là rất huyền bí. Rời khu rừng thông yên tịnh, bầu trời xanh và không khí mát mẻ dù ngay mùa hè của vùng Ðại Vực du khách nào cũng bồi hồi  luyến tiếc, thầm nghĩ chắc vài năm sau sẽ trở lại để ở đôi ba ngày hoà mình vào không gian yên tịnh ở nơi đây. Nơi nào đẹp tôi cũng hứa sẽ trở lại mà thế giới còn biết bao nhiêu cảnh đẹp cần phải đi nhưng cuộc đời thì ngắn ngủi làm sao đi cho hết?
Cõi đời còn rộng thênh thang
Chưa đi hết biển đã than mỏi giò!

Trịnh Hảo Tâm
(Cali tháng bảy hè sang
Biển xanh, cát trắng, nắng vàng xôn xao)

TRỊNH HẢO TÂM
3683 Hawks Drive
Brea CA 92823
Ðiện thoại 714-528-1413 Nhà
                  909-395-2134 Sở
Email:  trinhhaotam@hotmail.com