Paris mùa hè rực lửa

Lời Giới Thiệu: Ðây là lần đầu tiên tôi đến viếng thăm Paris vào giữa Tháng Tám năm 2003. Ðược mệnh danh là “Kinh Ðô Ánh Sáng” với những sinh hoạt văn hóa và nghệ thuật đầy sáng tạo, với dòng sông Seine hiền hòa, ngọn tháp Eiffel cao ngất trời xanh, nhà thờ Notre Dame đồ sộ, khu phố Quarter Latin nhộn nhịp bên cạnh trường Ðại Học Sorbonne danh tiếng... và đặc biệt với những viện bảo tàng như Louvre, Orsey, Picasso mà không nơi nào trên thế giới có được...

Ái hữu Hoa Trường Xuân đã tận tình đón tôi tại phi trường Charles de Gaulle khi biết tôi qua thăm Paris và nhân tiện mang theo 50 cuốn Lá Thư Công Chánh số 81 mới ra lò để trao tận tay cho các ái hữu ở Paris, vừa nhanh vừa đỡ tiền cước phí bưu điện. Các ái hữu công chánh địa phương đã đãi tôi tại một nhà hàng Tàu trong khu phố ở Quận 13 làm tôi rất cảm động sự quý mến và hiếu khách của các ái hữu đàn anh tại Paris. Thời tiết Paris trong Tháng Tám 2003 thật là nóng bức, có ngày nhiệt độ lên đến 104oF (40oC) đã làm khổ tôi không ít. Cả thành phố đã lên cơn sốt ngột ngạt chưa từng khi nào có trong suốt 65 năm qua.

Tôi đã trốn cái nóng ác nghiệt của ban ngày bằng cách đi thăm viếng Viện Bảo Tàng Louvre và Orsey, còn chiều tối thì ngồi lì trên tàu Bateaux Mouch di chuyển trên sông Seine cho đến khuya, hết chuyến mới trở về khách sạn ngủ. Ðây là dịp những bình nước lạnh được những người bán dạo, đa số là người Tàu và Phi Châu ở những nơi đông du khách qua lại, và được chiếu cố tận tình như dưới chân tháp Eiffel, nơi những bậc thang lên dóc của khu nhà thờ Sacré Coeur... Tại Paris, mỗi góc đường, hay khu phố đều có những tiệm bánh ngọt rất ngon, trình bày đẹp mắt và những siêu thị mini, buổi sáng có bán bánh mì baguette thon dài, là đặc điểm của Âu Châu. Với hệ thống xe điện ngầm Metro và RIF nối liền với ngoại ô Paris, tôi đã đi ngang, dọc, di chuyển qua nhiều trạm, đổi tàu với tấm bản đồ nhỏ bé trong tay như một người Parisien lành nghề, đã sóng lâu năm tại Pháp. Ðường phố Paris thật cổ kính, đã được thiết kế và xây dựng nhiều trăm năm về trước, nhiều chỗ còn lót những cục đá của thời đại hoàng kim La Mã. Con đường Champs Elyseé ở Quận 8 là đại lộ lớn nhất ở Paris với hai bên đường là những nhà hàng, tiệm ăn trang trí đẹp mắt và mỹ thuật không biết có ngon không nhưng tôi chưa thử khi đi một mình. Một người bạn xưa của ái hữu Phạm Nguyên Hanh khi còn học trường Providance/ Thiên Hựu ở Huế là anh Nguyễn Xuân Hồng và vợ đã đón và đãi tôi món ốc nướng bơ trứ danh của Pháp (Escagots), thịt bê hầm và rượu vang ở khu Quarter Latin. Khung cảnh hè phố buổi chiều tối nhâm nhi trao đổi những câu chuyện về cuộc sống ở Mỹ và Pháp thật là thú vị và cởi mở tuy chúng tôi không hề quen biết nhau từ trước và sống ở hai nơi Ðông Tây bán cầu.

Thăm Viện Bảo Tàng Louvre, Quận 1 - Paris

Ðã đến Paris mà không vào thăm được Viện Bảo Tàng Louvre quả là một thiếu sót lớn trong chuyến đi nên tôi đã chuẩn bị một ngày cho buổi thăm viếng này. Phải nói rằng một ngày thì không thể xem hết kỹ lưỡng mọi tác phẩm nghệ thuật trong này, có lẽ phải mất 3 ngày nếu muốn xem toàn bộ. Ðược người hướng dẫn giới thiệu, sau khi mua vé 7.5 Euro, tôi đã lang thang trong dòng du khách qua lại những hành lang treo những tác phẩm lớn của những nhà danh họa Âu Châu và đã làm rung động biết bao trái tim và nói lên những huy hoàng, tráng lệ của Âu Châu những thế kỷ XVII, XVIII và XIX. Người Pháp có lẽ sống hoài niệm nhiều về quá khứ; không giống như người Mỹ sống lo lắng nhiều cho tương lai cho nên 2 quan niệm sống hay nhân sinh quan hoàn toàn khác nhau. Trong Viện Bảo Tàng Louvre, những khu Ai Cập, Ba Tư rất lớn và đầy vẻ huyền bí; riêng khu Indochina (Ðông Dương) có những pho tượng đá được thâu thập từ khu Ðế Thiên Ðế Thích (Angko Vat và Angko Thom) ở Camphuchia đã nói lên nền văn hóa Khmer đã rực rỡ và huy hoàng từ những thế kỷ thứ VII, VIII, IX và đã biến mất sau đó. Riêng tôi thích lang thang trong khu những tượng đã điêu khắc (sculpture) cổ của Hy Lạp, đó là những kỳ công sáng tạo của thiên nhiên, vạn vật và đã được những nhà nghệ thuật gia tim, óc, mồ hôi với những chất liệu của tạo hóa đã để lại cho con người và những thế hệ mai sau chiêm ngưỡng và rung động.

Hội họa trên hè phố (Place du Tertre) và Nhà Thờ Sacré Coeur

Cho dù có phải leo lên nhiều trăm bậc thang để vào thăm bên trong nhà thờ Thánh Tâm này, tôi cũng đã thực hiện. Sau này mới biết có một đường tàu điện bên trái chở du khách lên cao khỏi phải leo trèo chi cho mệt, chỉ tốn 1 ticket (= 1.2 Euro) mà thôi, đỡ tốn biết bao calories và tiền mua nước lạnh. Khi vào bên trong nhà thờ, với những hàng ghé cổ xưa và những con chiên ngoan đạo đang im lặng cầu nguyện, lòng tôi cũng trầm lắng và tĩnh tâm cho sự hòa bình trong đời sống của mỗi người và của thế giới.

Ra ngoài, bên trái của nhà thờ Sacré Coeur này khoảng vài trăm thước thì trái lại là một khu hoàn toàn ồn ào và náo nhiệt với hàng trăm họa sĩ với giá vẽ tại chỗ trong một khu công viên nhỏ rất nổi tiếng - Place du Tertre. Họ trình bày và sáng tác nhiều loại họa phẩm đặc sắc khác nhau, từ ký họa, chân dung, phiếm họa, màu nước, sơn dầu. Ðây là thiên đường của giới họa sĩ đến từ nhiều nguồn gốc, trường phái khác nhau làm khu này rộn rịp và phong phú như trăm hoa đua nở, muôn màu muôn sắc. Tôi đã say mê một bức tranh nho nhỏ, khoảng 12” x 14” vẽ một khu phố tiêu biểu của Paris, với màu sắc rất đẹp, do một họa sĩ người Tàu sáng tác, giá khoảng 450 Euro (500 USD) đã làm tôi phân vân và cân nhắc vì chuyến đi Âu Châu còn dài ngày, vì hết tiền thì chỉ có cắt ngắn ngày về...

Nhà thờ Thánh Tâm

Khu Pigalle và Nhà Hát Moulin Rouge - Quận 6 - Paris:

Bên trên đồi là nhà thờ Thánh Tâm và Place du Tertre, nhưng bên dưới là khu ăn chơi Pigalle với nhà hát Moulin Rouge nổi tiếng mà nữ tài tử Nicole Kidman đã đóng trong phim cùng tên. Nói về ăn chơi khu này có lẽ cũng tương tự như đường 42nd Street ở Manhattan, New York nhưng mức độ có lẽ còn kém phần nhộn nhịp hơn. Sự chào mời, lôi kéo bằng Anh ngữ đã không cám dỗ và làm tôi ngạc nhiên lắm. Một sự kiện khác làm tôi bị “shock” và kinh ngạc, không tin đã xảy ra trước mắt tôi chỉ cách khoảng 3-5 thước khi tôi đang uống nước trước nhà hát Moulin Rouge. Trước đó tôi đã được nghe kể thời thực dân Pháp cai trị và đô hộ những nước nhược tiểu sự hành hạ vũ phu, đánh đập tàn bạo của cai thợ đối với thợ thuyền nhưng vẫn xảy ra tại Paris năm 2003 khi một gia đình gồm ông bố, bà mẹ và một cô bé gái độ 5-6 tuổi đang vùng vằng, giận dỗi và ông bố đã hành động thật tàn bạo, dã man ngay trên đường phố Paris. Cô bé với cặp mắt đầy hoảng sợ và run rẩy có lẽ sẽ mãi mãi là một ấn tượng xấu trong cuộc đời và bà mẹ lại im lặng bất lực trước sự đấm đá thô bạo của người chồng. Tôi đã chết lặng và mất một buổi chiều đầy thơ mộng. Ôi một bộ mặt trái của xã hội Paris vẫn còn tồn tại.

LỜI KẾT

Nhà thơ Nguyên Sa với bản nhạc bất hủ “Paris có gì lạ không em?” đã làm say đắm biết bao nhiêu con tim khi ta chưa từng đến thăm Paris. Riêng tôi, tuy đã đến Paris, được xem và được thấy tận mắt, nhưng tôi cũng chỉ là một anh mù sờ voi mà thôi, vì muốn cảm nhận và yêu mến nó, ta phải sống, làm việc và hòa nhịp đập với người Parisien trong đời sống hàng ngày. Tôi đã viết bài này với tâm hồn phóng khoáng của một du khách, về một thành phố mà tôi vừa thích, vừa sợ, vừa yêu, vừa ghét, vừa chán...

TRẦN ÐỨC HỢP