Ký sự du lịch Trung Quốc
Bài 24: Du ngoạn Li Giang ở Quế Lâm

Quế Lâm (Guilin) là một thành phố nhỏ nằm về phiá Bắc tỉnh Quảng Tây (Guangxi) diện tích 27,800 km vuông (10,734 sq. miles), dân số độ 500,000 người. Từ thời Bắc Tống (960-1127) Quế Lâm là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa quan trọng của tỉnh Quảng Tây. Quế Lâm nằm trong thung lũng sông Li có hàng ngàn núi đá vôi như Vịnh Hạ Long nước ta, phong cảnh sơn thủy rất hữu tình. Trong thành phố bốn mùa hoa nở, cây cối xanh tươi, nhiều sắc dân thiểu số hiền hòa mộc mạc. Quế Lâm có nghĩa là rừng quế nhưng quế trồng ở đây không phải là cây quế cay Trà Mi mà ở Quảng Nam xứ ta người ta bốc vỏ phơi khô để làm gia vị như tôi vẫn tưởng khi nghĩ về Quế Lâm. Cũng rừng quế nhưng đây là quế hoa, hoa quế nhỏ li ti màu trắng nở rộ từ rằm tháng 8 cho đến đầu tháng 10. Thời gian đó khắp thành phố đi đâu cũng thoang thoảng mùi hương hoa quế dịu dàng.

Ðêm 15-10-2005 từ Tây An đáp chuyến máy bay hãng China Eastern sau 2 giờ bay chúng tôi tới Quế Lâm lúc 8 giờ 30. Phi trường ở về phía Nam và cách trung tâm thành phố 7 miles. Nhà ga nhỏ nhưng có vẻ mới xây lại, vì ban đêm ít chuyến bay, vắng hành khách nên chúng tôi lấy hành lý rất mau và gặp ngay anh chàng hướng dẫn viên du lịch địa phương hình như tên Dean. Dean không phải là người Hán mà là người sắc tộc, khoe đã qua VN du lịch và từng quen một cô bạn gái người VN mà anh ta cho rằng...rất đẹp. Ngoài sân phi trường có lối “landscape” rất lạ là “trồng” nhiều cây dừa lớn bằng...nhựa, lại có trái từng quày nhưng màu sắc loè loẹt, nhìn vào là biết ngay cây dỏm. Ðèn sáng rọi vào từng cây và trên nhánh giăng từng dây đèn màu xanh đỏ. Có lẽ nhà thiết kế vườn cảnh muốn có nét thơ mộng của Hawaii đập ngay vào mắt du khách khi họ vừa đặt chân tới đây. Quế Lâm có nét đẹp riêng của nó, có nhiều loại cây địa phương sao không khai thác lại đi mượn cảnh xứ người? Vì là “vùng sâu vùng xa” trong vùng núi rừng xa biển, không có kỹ nghệ gì nên hiện nay Quế Lâm đặt trọng tâm vào ngành du lịch và năm 2005 có hơn 1 triệu du khách đến Quế Lâm.

Chúng tôi về khách sạn Guilin Bravo được xếp hạng 4 sao trước kia là Holiday Inn, mở cửa từ năm 1987 là khách sạn quốc tế đầu tiên ở Quế Lâm, có 259 phòng tọa lạc tại 14 South Ronghu Road, Guilin. Trước khách sạn là vườn cây có một cái hồ lớn cỡ Hồ Gươm do ngày xưa sông Li chảy qua, bây giờ nó đã đổi dòng về hướng Ðông. Quanh bờ hồ trồng liễu ban đêm thắp đèn màu lung linh, huyền ảo rất lãng mạn. Phải công nhận là Quế Lâm có hệ thống đèn chiếu sáng trong các công viên quanh bờ hồ, các cây cầu bắt ngang sông Li rất đẹp, khác với những cây dừa giả ở phi trường. Ðã hơn 9 giờ 30 nên chúng tôi ăn tối tại khách sạn trước khi lấy phòng và bữa ăn này rất ngon miệng mặc dù chúng tôi không mấy đói vì trên chuyến bay đã có cho ăn bánh mì thịt. Cách nấu ở đây khác với miền Bắc Trung Quốc và gần giống với VN, ít chiên xào, ít mỡ dầu, nhiều gia vị bằng ớt cay, trong các món có món “ngầu bà” gồm khoai môn xào với thịt heo quay ăn vừa bùi vừa béo và rau muống xào tỏi. Bỏ hành lý vào phòng xong chúng tôi đi xuống công viên trước khách sạn, dạo quanh bờ hồ, không khí ban đêm mát dịu, gió thổi lao xao những hàng liễu và hàng ngàn ánh đèn màu lung linh phản chiếu xuống mặt hồ. Phải có quán cà phê thì hết xẩy nhưng Trung Quốc không biết uống cà phê mà chỉ thích trà. Ðúng 11 giờ đêm đèn màu vụt tắt hết, công viên trở nên tối tăm, sờ sợ nên chúng tôi trở vào khách sạn.

Sáng hôm sau là ngày Chủ Nhật, sau khi điểm tâm xong chúng tôi lại trở ra bờ hồ, ban ngày trời sáng rõ nhìn quang cảnh cây cối ở đây xanh tươi rất đẹp không thua gì hoa lá ở Hawaii nhưng những loại cây ở đây khác hơn Hawaii. Chúng tôi đi bộ ra con đường lớn và đứng trên dốc cầu nhìn xuống hồ. Có một ông già đầu đội nón đan tre chèo chống trên chiếc bè tre dài ghép bằng 4 cây tre đang vớt những rác trên hồ. Trên dốc cầu vì là thành phố nhỏ nên có những xe gắn máy lưu thông, một anh chàng trung niên chắc còn độc thân hay bị...vợ bỏ, mặc áo “veste” cố đạp xe lên dốc, tay xách một con cá tươi và một bó cải, chắc là phần ăn trong ngày Chủ Nhật hôm nay của anh ta. Ðứng trên cầu nhìn người qua lại tôi cảm nhận được đời sống nơi đây, không khác gì ở VN, dân chúng còn nghèo nhưng có thời giờ và thư thả.

Tám giờ sáng đoàn du lịch chúng tôi lên xe buýt để đi du ngoạn bằng tàu trên Li Giang là thắng cảnh nổi tiếng của Trung Quốc được in hình lên trên tiền giấy 20 yuan cũng là điểm du lịch trọng tâm của Quế Lâm. Li Giang là một dòng sông không sâu lắm, nước trong xanh phát nguyên từ rặng núi huyện Hương An cao 2,142 mét phiá Bắc Quế Lâm, dài 437 km, chảy qua Quế Lâm, Dương Sóc (Yangshou), Bình Lạc (Pingle), Ngộ Châu (Lipu) rồi trở thành Quế Giang và đến Vũ Châu (Wushou) đổ nước vào sông Hongshui chảy ra biển ở thành phố Quảng Châu. Đoạn từ Quế Lâm đi Dương Sóc dài 83km dòng sông Li uốn khúc như một dải lụa xanh giữa hàng ngàn đồi núi đá vôi nhô lên như bức tranh thủy mạc. Những ngọn núi này hình thái giống như Vịnh Hạ Long nên người VN đến sông Li cho rằng đây là cảnh Hạ Long trên cạn, trong khi người Trung Hoa đến Vịnh Hạ Long nói rằng đây là cảnh Quế Lâm ở dưới nước. Trải dài theo dòng sông Li, phong cảnh kỳ vĩ với những núi đá hình thù kỳ lạ, những hang động, suối xanh, thác bạc. Núi đồi, cây cỏ nhất là những rừng tre soi bóng trên dòng sông trong xanh tạo nên những bức tranh lung linh sinh động. Dòng sông như  Gallery trưng bày tranh, mỗi khúc sông là một bức tranh có cảnh trí khác nhau nhưng tất cả đều tuyệt tác.

Du thuyền trên sông Li gần Quế Lâm

Sông Li Giang chảy theo hướng Bắc Nam và ngang phía Ðông thành phố Quế Lâm. Bên phiá Tây là khu trung tâm thành phố với nhiều thương xá, khách sạn, đường xá rộng rãi trồng cây thẳng tấp hai hàng và cũng có thành quách cạnh bờ sông. Xe chúng tôi qua cầu bắt ngang sông Li, bên bờ Ðông là khu thành phố mới khang trang với nhiều cao ốc là chung cư nhà ở bán cho dân chúng. Xe đi về hướng Nam để đến bến du thuyền ở đồi Mopan, nơi đây chúng tôi xuống tàu để đi Dương Sóc. Mấy năm trước cầu tàu để xuống du thuyền ở ngay trung tâm thành phố và Dương Sóc ở về hướng Nam phía hạ lưu cách cầu tàu đến 80 km, du thuyền phải đi 7 tiếng đồng hồ mới tới. Một chuyến du ngoạn quá dài mất gần hết một ngày, dù cảnh đẹp đến đâu cũng khiến du khách tây phương ít có thời giờ đâm ra nhàm chán. Thêm vào đó khúc sông gần thành phố cũng không có mấy cảnh đẹp vì nhiều nhà cửa và ghe thuyền lưu thông qua lại gây trở ngại nguy hiểm. Số du thuyền bây giờ tăng lên mấy trăm chiếc nên họ dời cầu tàu xuống phía hạ lưu và cách Quế Lâm 28 km gần ngọn đồi Mopan. Cầu tàu này chiếm dọc bờ sông dài đến 500 mét với nhiều cầu tàu vươn ra sông làm chỗ neo đậu cho hàng chục chiếc du thuyền. Mỗi du thuyền ngoài hầm máy phía dưới bên trên có 2 tầng, tầng giữa là nhà hàng có bàn ăn, tầng trên là phòng lái và ngắm cảnh, chụp hình. Phía đuôi tàu là nhà bếp và phòng vệ sinh, từ trên cầu tàu nhìn xuống thấy mấy bà nấu bếp chiên xào, vợ tôi nói chắc mấy bả múc...nước sông lên nấu?

Chúng tôi xuống tàu chiếm mấy bàn ăn trải khăn có để bình hoa tươi lịch sự  rồi lên phía tầng trên ngắm cảnh. Tàu nổ máy mạnh lên bắt đầu rời bến, từ đây xuống tới bến Dương Sóc khoảng 40 km chạy mất 4 tiếng đồng hồ. Xe buýt chúng tôi sẽ đón ở Dương Sóc và đưa trở lại Quế Lâm. Tàu chạy chầm chậm tốc độ 10 km một giờ, trên sông rất đông tàu du ngoạn, chiếc này cách chiếc kia vài trăm thước. Dòng sông trong vắt thấy rong xanh dưới đáy, hai bên bờ những ngọn núi dựng đứng như hòn non bộ, trên bờ sông là những đám tre xanh dầy đặc và rất cao. Có những đàn trâu to lớn nhởn nhơ gặm cỏ, những bầy dê lang thang và mấy ông già đội nón tre đứng trên bè tre bắt cá bằng những con chim nước màu đen, mõ dẹp như vịt. Ông ta cột hờ cổ chim và đẩy chúng xuống nước lặn bắt cá. Ngoặm được cá chúng trồi lên bè và ông ta chận họng chúng lại lấy cá ra! Tội nghiệp đồ ăn tới miệng còn phải nhả ra! Vài ba người cố chèo theo và cập vào tàu đưa lên những tượng đá mời chào. Các bà ngại trả lời lôi thôi nên kéo cánh cửa kính lại. Thấy các ông này cũng tội, nước da xạm nắng, áo quần lam lũ, mỗi ngày chưa chắc gì bán được một món? Ở đây dùng toàn là bè tre không thấy thuyền gỗ hay bất cứ một loại ca nô hay tàu thuyền nào khác. Nhà nước đã quản lý tất cả chỉ có tàu du ngoạn của các công ty nhà nước, còn dân chỉ có bè tre. Tre ở đây rất nhiều và thân cây cao lớn như tre lồ ồ dài mười mấy thước.


Ngư ông trên chiếc bè tre

Những núi đá vôi bên bờ Li Giang


Ngư ông và cặp chim bắt cá

Tàu qua những ngọn núi có hình thiếu phụ bồng con đứng ngóng chồng (Wangfu Rock), động Vương Miện (Crown Cave), núi 9 con ngựa (Painted Cliff) vì cảnh giống bức tranh nổi tiếng “Chín con ngựa”, đồi 5 ngón tay (Five fingers Hill). Cảnh núi giống vật gì thì người ta đặt tên cho núi đó. Hòn Vọng Phu ở VN cũng có, một ở bờ biển miền Trung, một ở biên giới Lạng Sơn miền Bắc. Ðến 11 giờ trưa những món ăn được dọn ra là những đặc sản của Quế Lâm như vịt quay, bò xào, những con cá nho nhỏ chiên dòn, khoai môn, bắp luộc, những con nghêu nhỏ và rong tảo vớt trên sông Li. Rong tảo màu xanh như rong biển nhưng sợi nhỏ như tóc tiên, người ta nói rằng rất bổ và trị được nhiều chứng bịnh, hàng năm Quế Lâm phơi khô ép thành từng bánh xuất cảng ra nước ngoài bán rất đắt giá. Nghe vậy nên tôi chiếu cố tận tình món này, ăn dòn dòn và có mùi...thum thủm như nghêu sò! Rượu vào lời ra nên mọi người huyên thuyên cười nói. Nhà truyền thông Cam Quận Vũ Chung mặt đỏ gay mua rượu mời mọi người uống, cô Simone Nga nói năng chừng mực từng lời hôm nay trước cảnh non nước hữu tình cũng nhậu tới bến và kêu mang thêm rượu mời tất cả đoàn du lịch uống. Các cô tiếp viên trên tàu thỉnh thoảng mang ra chào hàng một món ăn đặc sản nào đó như tôm chiên, còng chiên, cô cũng mua để làm mồi nhậu. Lạ một điều là các món ăn này cũng trả giá được, tiếp viên nói 50 yuan mỗi dĩa nhưng có người trả 20 yuan cũng bán luôn!

Gần tới bến Dương Sóc hai bên bờ nhiều nhà cửa là những nhà hàng, khách sạn, có bến cho mướn những bè tre có mái che và ghế ngồi và anh chèo bè đứng phiá sau. Từng nhóm du khách nội địa đi thành từng đoàn và có đoàn học sinh đi trên con đường dốc núi cạnh bờ sông vẫy tay chào chúng tôi. Tàu chúng tôi đi ngang qua một cái động, nơi cửa động có những tảng thạch nhũ tua tủa chĩa thẳng xuống. Gần đó một nhóm trẻ con bì bõm bơi lội vui đùa nghịch ngợm, có những đứa trần truồng thân hình ốm o xạm nắng, mặt môi tái xanh vì lạnh cười đưa ra hàm răng trắng hếu.

Bến thuyền Dương Sóc trên bờ tấp nập người đi, quang cảnh lao xao, hướng dẫn viên du lịch cầm cờ gọi ơi ới. Trên bến nhóm họp như chợ trời với những lều vãi bán hàng kỹ niệm. Ðồ bán ở đây ngoài những món như vòng cẩm thạch, tượng Phật bán khắp nơi ở Trung Quốc, đặc biệt còn có những món làm bằng tre như mặt ông già cười toe khắc bằng gốc tre và chòm râu dài là những rễ tre tua tủa. Ðoàn du lịch chúng tôi không mua đồ kỷ niệm mà hướng dẫn viên Dean dẫn đi tìm mua thuốc ho ở một tiệm thuốc vừa bán thuốc đựng trong hộp như thuốc Tây vừa bán thuốc bắc chứa trong những hộc tủ cao gần tới trần nhà. Nhiều người bị cảm ho từ hôm viếng Long Môn Ðộng khi đi thuyền trên sông bị mưa lất phất và gió lạnh cách nay 3 hôm. Ðược cạo gió trên xe và uống Tylenol nhưng bệnh không thuyên giãm mà lại lây sang gần phân nửa số người trong đoàn. Lạ một điều những người cao niên lại không bịnh mà bịnh là những người tương đối còn trẻ 30-40 tuổi. Tôi thì lại không bịnh cảm ho chắc vì trong mình mang nhiều thứ bịnh khác mà vi khuẩn độc hơn nên cảm ho không xâm nhập được! Không bịnh nên trong khi mấy người kia lo mua thuốc thì tôi có dịp ngắm cảnh phố phường Dương Sóc. Dương Sóc ngày xưa là buôn sóc của người thiểu số có từ đời nhà Minh, ngày nay là một phố huyện chuyên sống bằng du lịch. Nơi đây có những con phố rất đẹp đầy bóng cây cao và râm mát với vài trái núi sừng sững đứng cạnh phố phường.

Chúng tôi lên xe để trở về Quế Lâm, con đường dài khoảng 80 km len lỏi qua những vùng rừng núi rất đẹp, rồi tới những vườn cây ăn trái xanh um trồng chuối, bưởi, vải, nhãn...Qua những làng chuyên nghề làm bàn ghế, giường, xe đẩy con nít bằng tre, họ bày sản phẩm ra hàng hiên trước nhà. Có những nơi họ chuyên nghề điêu khắc đá làm tượng Phật, bàn ghế đá để ngoài vườn, hòn non bộ, bia mộ v.v...Vùng này rất đẹp vì canh cối xanh tươi nhưng hãy còn thưa vắng dân cư, làng này cách xa làng kia bằng những lũy tre và con đường quanh co uốn khúc nên quang cảnh luôn luôn thay đổi đẹp như bức tranh làng quê lại có cảnh núi rừng.

Ðộ hơn một giờ sau chúng tôi về tới Quế Lâm vì thấy vườn cây trái bên đường nên có nhiều người muốn mua trái cây, vì vậy hướng dẫn viên nói với bác tài ghé ngang chợ Quế Lâm cho chúng tôi mặc sức mà mua. Chợ Quế Lâm cũng có nhà lồng chợ như những chợ ở VN và hàng trái cây, bông hoa cũng bày bán trước chợ cạnh con lộ xe ngừng. Tôi mua bưởi và nhãn, giá rẻ và cũng ngon, các bà có người mua lôm chôm, sầu riêng là những loại trái cây không trồng được ở Quế Lâm mà nhập cảng đâu từ Thái Lan nhưng cũng rất tươi và ngọt.

Hướng dẫn viên Dean công bố chương trình tối nay nghe rất hấp dẫn : sau khi về đến khách sạn sẽ tan hàng về phòng tắm rữa, nghỉ ngơi chút đỉnh sau đó tập trung đi ăn tối và kế tiếp là đi xem chương trình ca vũ nhạc của các dân tộc thiểu số sống ở Quế Lâm.

Trịnh Hảo Tâm
(Tháng Năm vào lúc giữa Xuân
Sương mù buổi sáng, đến trưa nắng vàng)