Ký sự du lịch Trung Quốc
Bài 4: Thử ăn món Vịt Bắc Kinh


Trịnh Hảo Tâm

Người ta thường nói tới Bắc Kinh việc đầu tiên là phải đi thăm Vạn Lý Trường Thành và thứ nhì là phải ăn vịt Bắc Kinh. Vịt quay Bắc Kinh thì ở thành phố này có đến hơn một trăm nhà hàng bán và với “kinh tế thị trường” thì nhà hàng nào cũng quảng cáo là ngon nổi tiếng. Chọn nhà hàng Vịt Bắc Kinh chính gốc với hơn 140 năm chuyên môn món vịt quay để ăn cho biết ngon dở thế nào rủi mai này dịch cúm gà đe dọa, món vịt quay cấm bán, ta sẽ không hối tiếc là tới Bắc Kinh mà chưa ăn món vịt cũng như:

Sống trên đời không ăn dồi chó
Chết xuống âm phủ biết còn có hay không? 

Buổi tối ngày đầu tiên  ở Bắc Kinh 9-10-2005 chúng tôi được đưa đi ăn món Vịt Bắc Kinh nổi tiếng ở nhà hàng cũng nổi tiếng là nhà hàng Qianmen Quanjude trên con đường chính theo hướng Bắc Nam cách Thiên An Môn chừng 1 mile về hướng Nam. Ðịa chỉ nhà hàng là 32 Qianmen Dajie mở cửa mỗi ngày buổi sáng từ 11 đến 1 giờ 30 trưa và chiều từ  4 giờ 45 đến 8 giờ tối. Thấy bảng đề giá món vịt Bắc Kinh là 168 yuan (1 US$= 8 yuan) khoảng 21 đô la cho một người ăn. Nhà hàng quảng cáo là mở cửa từ năm 1864 và truyền đến ngày nay là đã 5 đời và người chủ hiện tại là bà Yang Zong Men trên 60 tuổi. Theo lời của ông Lương Kiện giáo sư đại học Bắc Kinh hồi hưu cộng tác với AV Travel hướng dẫn viên đoàn chúng tôi cho biết nguyên thủy tiệm vịt quay này ở Nam Kinh nhưng ở đó người ta không biết thưởng thức, sau khi dời lên Bắc Kinh mới nổi tiếng. Những con vịt ở đây đã được nuôi vỗ cho béo bằng những thức ăn riêng như đậu xanh hay gì đó mà nhà hàng giữ bí mật không tiết lộ.

Nhà hàng rất lớn có nhiều tầng lầu như một thương xá, mỗi tầng có nhiều phòng ăn lớn nhỏ khác nhau đầy thực khách, được ngăn riêng ra tùy theo số người trong nhóm  và nhân viên rất đông mặc đồng phục áo đại lễ màu đỏ trong khi những người bếp mặc áo trắng đầu đội nón bếp trắng. Vì đã đặt trước nên chúng tôi được đưa thẳng lên lầu 2 ngồi trong một phòng lớn chung với những thực khách lạ khác là người địa phương. Khi đi ngang qua các phòng ăn khác trên tường dọc theo hành lang có treo hình những lãnh tụ trên thế giới đã từng ghé ăn ở nhà hàng như nữ hoàng Anh, Fidel Castro, Tổng Thống Bush cha, Bill Clinton và Kissinger. Khi chúng tôi ngồi vào thì trên bàn đã có những dĩa khai vị như gan vịt phá lấu rất ngon và những món khác nghe nói cũng làm bằng thịt vịt nhưng ăn rất lạ miệng và có món bắp luộc cắt ra từng nửa trái. Một anh đội nón đầu bếp đẩy ra một chiếc bàn nhỏ trên là mâm bạc có con vịt quay mập da đỏ tươm mỡ bóng loáng. Anh ta dùng dao thật bén lạng ngược từng miếng da vịt ra hơi sâu một tí để mỗi miếng đều có 3 phần là da dòn phiá ngoài, lớp mỡ chính giữa và chút thịt bên trong. Một anh bồi bưng dĩa da vịt vừa lạng xong đó đến bàn chúng tôi, anh ta làm cho chúng tôi xem cách ăn da vịt: anh ta lấy một miếng bánh tráng dẹp như miếng tortilla của người Mễ, gấp một miếng da vịt và một cọng hành lá bỏ vào, phết một chút tương như tương ăn phở. Chúng tôi làm theo, ăn thấy cũng ngon và béo nhung không đến nỗi ngậy vì mỡ. Mỗi người ăn 2 cuốn như vậy là hết dĩa da vịt. Sau đó họ tiếp tục dọn lên những món khác như thịt vịt quay, rau cải xào, vài món lạ không biết làm bằng gì và một tô canh “đại dương” lỏng bỏng nước luộc vịt màu đục như sữa. Tôi nếm thử thấy ngọt ngọt như nước canh quán cơm gà Siu Siu ở sân chợ An Ðông ngày xưa. Cô Simone Nga biết chúng tôi cốt cách bần cố nông, ăn chắc mặc bền nên kêu thêm cơm trắng để ăn với cải xào. Những người VN đi du lịch Trung Quốc đã từng ăn món Vịt Bắc Kinh đều chê vịt quay Bắc Kinh quảng cáo rùm beng nhưng thua vịt quay ở chợ Tàu San Francisco hay ở Little Saigon. Tôi nghĩ là tại họ kỳ vọng nhiều quá sau khi đọc những bài thổi phồng Vịt Bắc Kinh từ những tờ báo ngoại quốc rồi khi đi ăn đâm ra thất vọng hay là họ được dẫn đi ăn ở những nhà hàng Vịt Bắc Kinh khác vì hiện nay có đến hơn một trăm nhà hàng Vịt Bắc Kinh khác? Còn tôi lại nghe những lời chê từ những bạn bè về Vịt Bắc Kinh nên đến đây ăn mà nghĩ rằng nó sẽ dở nhưng chưa biết dở đến cỡ nào? Lặn lội mấy ngàn dặm sang Bắc Kinh để thử món vịt quay, sau khi ăn qua tôi thấy nó không tệ mà ngon là đằng khác nhất là những món đi kèm như món gan vịt phá lấu rất lạ miệng. Ở Bolsa vì là nơi người VN giàu nhất, sành ăn nhất nên món ăn nào cũng được chế biến lên đến hàng tột đỉnh, vịt quay Bắc Kinh có ngon lắm cũng cỡ Bolsa là cùng! Trở về Bolsa gặp anh Trần Nguyên Thắng thì “chàng trai nước Việt” của chương trình phát thanh “Một Giờ Vòng Quanh Thế Giới với AV Travel” cho biết: “Ngày trước rất tệ nhưng AV Travel đã nói với nhà hàng thay đổi thực đơn cho hợp khẩu vị người VN chúng ta.” Có thể vịt quay Bắc Kinh chợ Tàu Los Angeles hay San Francisco ngon hơn nhưng quan trọng một điều là món Vịt Bắc Kinh đã nổi tiếng thế giới nên khi tới Bắc Kinh phải ăn tại nhà hàng chính gốc cho biết ngon dở thế nào? Ðiểm đặc biệt là nhân viên nhà hàng dọn dẹp rất mau lẹ, khách vừa rời khỏi bàn 5 phút sau là một bàn mới với chén dĩa sẵn sàng tiếp khách mới.


Anh phụ bếp trổ tài lạng da vịt thành từng miếng nhỏ


Biểu diễn cách ăn da vịt như thế nào?

Sáng ngày thứ nhì ở Bắc Kinh, 6 giờ 30 điện thoại mới báo thức nhưng 5 giờ tôi đã dậy rồi và ngủ lại không được vì vẫn còn quen với giờ Cali. Buổi sáng ở Bắc Kinh rất vắng vẻ, nhìn xuống đường trời sáng hẳn mà trên đường lác đác vài chiếc xe đạp khác với Sài Gòn 4, 5 giờ sáng trời còn tối mà hàng quán xôn xao, cà phê cà pháo, bánh cuốn bánh còng, chợ búa nhóm họp gọi nhau ơi ới, xe 3 ba bánh gắn máy chở hàng ra chợ bóp còi ầm ĩ. Có lẽ dân Bắc Kinh đã quen với lối sống xã hội chủ nghĩa, không buôn bán làm ăn cá thể mà đi làm trong những hãng xưởng và cửa hàng quốc doanh. Những nơi này mở cửa hoạt động theo giờ hành chánh, sớm lắm là cũng phải 8 giờ. Chúng tôi xuống ăn sáng, phải nói trong những chuyến du lịch thích nhất là những bữa ăn sáng, được rảnh rang nhâm nhi tách cà phê và chọn món ăn mình thích cho bõ cả năm tất tả đi làm không biết bữa ăn sáng là gì? Có chăng là một khúc bánh mì Cali hay một cái donut Pnom Penh rồi ra xa lộ trôi nổi theo dòng đời bên xuôi bên ngược, bên đỏ bên vàng. Mấy khi được làm dân tư bản “mại sản” dựa ngửa ghế mây cho các cô hầu bàn con cháu bác Mao phục vụ! Các cô làm cho khách sạn quốc doanh 5 sao này chắc cũng được tuyển lựa dữ lắm nên cô nào cũng xinh cũng đẹp: môi son, mũi cao, da trắng, mắt phượng, chân dài. Một cô lớn tuổi nhất, người nẩy nở chắc là cấp chỉ huy mặc đồ cũng khác, ngoài áo sơ mi trắng bỏ trong váy xậm dài qúa gối một chút còn khoác thêm một áo bên ngoài. Cô này thường ra đón khách và hướng dẫn vào bàn. Vẻ đẹp cô ta đến tuổi vừa tròn có lẽ phảng phất nét Tây Thi, Bao Tự hay Dương Qúy Phi? Mãi vừa mơ màng vừa nhâm nhi tách cà phê cho tới khi thấy dáng cao gầy với áo ấm vàng xậm màu da bò của ông Lương Kiện đi vào tôi mới chợt nhớ đã tới giờ lên đường đi thăm Lăng Tẩm Triều Minh và Vạn Lý Trường Thành.

Tám giờ sáng chúng tôi khởi hành, xe chạy về hướng Bắc, buổi sáng thứ hai đường phố Bắc Kinh càng đông xe cộ. Ở các ngã tư có đèn giao thông, đèn xanh vừa bật lên là xe đạp dàn hàng ngang vội tuôn đi trước xe hơi và quẹo trái lại có quyền ưu tiên hơn những xe đi thẳng! Hai dòng xe cộ đi thẳng và quẹo trái cứ đan vào nhau, mình không quen trông rất ớn! Người lái xe người nọ nhìn người kia mà cứ từ từ tiến tới. Người đi bộ băng qua ở các ngã tư , mỗi khi đèn đi bộ màu trắng bật lên, họ đi trong 2 lằn vạch cho người đi bộ nhưng những xe quẹo trái ở phía bên kia vẫn tiến tới không nhường người đi bộ! Mỗi lần chúng tôi băng qua đường là có hướng dẫn viên đưa cao ngọn cờ dẫn qua đường vậy mà cũng hồi hộp tim thắt, xuất mồ hôi! Trường hợp đi chơi riêng không theo đoàn, chúng tôi phải nhập vào những người địa phương để băng qua đường. Nhưng người địa phương nhiều khi cũng...lạng quạng còn hơn chúng tôi! Có một lần băng qua công trường vòng xoay trước cổ thành Tây An, một anh chắc là nông dân hay công nhân dưới quê lên đang cùng bước với chúng tôi từ từ băng qua đường trong khi một xe buýt đang tiến đến. Tài xế xe buýt nghĩ rằng anh sẽ đi chung với chúng tôi và sẽ nhường đường cho xe buýt, đột nhiên anh tách ra phóng tới trước, tài xế hoảng hồn dợm chân đạp thắng. Phản ứng tự nhiên tôi vội nắm tay anh chàng giữ lại. Tôi với anh khác giòng máu và tiền nhân của anh đã từng đô hộ đất nước tôi nhưng trước hiểm nguy cho anh, phản ứng tự  nhiên tôi nắm tay anh lại! Anh ta có thể tưởng tôi cũng là người Tàu chứ không phải là người nước khác?

Xe đạp và người đi bộ có lúc thản nhiên chen với xe hơi trên đường lộ và đổi lại xe hơi cũng vô tư chạy luôn lên hè phố có lối đi dành cho người đi bộ (sidewalk) vì dưới lòng đường xe không có chỗ đậu nên thường chạy để đậu trên vĩa hè. Trên đường các làn xe (lane) rất hẹp có nơi rộng chừng 10 feet nên khoảng cách giữa hai xe rất gần nhau. Ngồi trên xe buýt này có thể vói bắt tay với người ngồi trong xe chạy bên cạnh, nên phải cẩn thận không nên đưa tay ra ngoài. Xe buýt tôi đi nhiều lần quẹt những cành cây bên đường. Thấy chúng tôi từng hồi thốt lên những tiếng “ố ô!”, hướng dẫn viên David trấn an và hãnh diện tuyên bố rằng: “Qúy vị đừng lo mà hãy thư giãn “relax” vì tài xế ở Bắc Kinh toàn là tài xế...thượng hạng!” Tôi hỏi còn tài xế hạng nhất thì ở đâu? David nói: “Chết hết rồi!”  Sáng nay trong khi di chuyển trong thành phố Bắc Kinh tôi đã chứng kiến một vụ cọ quẹt giữa một phụ nữ trẻ lái một xe nhỏ 4 chỗ ngồi thắng không kịp ủi đít một xe truck nhỏ khác. Xe buýt tôi đi ngang qua, hai bên từ tốn nói chuyện với nhau chứ không trao đổi những thanh âm không lấy gì làm...trìu mến như ở VN!

Xe chúng tôi đi qua Tháp Chuông và Tháp Trống có kiến trúc như  2 cái đền nằm cạnh nhau ở phiá Bắc và cách Tử Cấm Thành vài dặm. Tháp được xây rất cao, nội tầng chân  tháp đã cao hơn nóc nhà dân. Theo David cho biết ngày xưa tháp chuông dùng để điểm giờ, báo cho dân trong thành biết giờ giấc. Tháp trống dùng để báo động cho Tử Cấm Thành biết mỗi khi có giặc kéo đến. Thành phố Bắc Kinh có vài lớp kinh đào bao quanh thành phố rất rộng bề ngang cũng khoảng đến 50 thước có lẽ ngày xưa dùng để dẫn nước cho dân xài vừa làm hào ngăn giặc. Thành phố có 5 xa lộ vòng đai bao quanh và xa lộ vòng bên trong nhất được xây song song với kinh đào, nền cao của xa lộ hiện tại ngày xưa là tường thành và Tháp Chuông, Tháp Trống xây nằm bên trong tường thành.

Tháp trống ở tường ngoại thành phiá Bắc thành phố Bắc Kinh

Nhà cửa bên trong thành tức xa lộ vòng đai thứ nhứt đều xưa cũ và thấp nhưng ra bên ngoài nơi vòng đai 3 và 4 đều toàn là buyn đinh mỗi cái mấy chục tầng mới xây khoảng 10 năm trở lại. Càng ra xa buyn đinh càng mới, kiểu cách tân tiến, hệ thống máy lạnh nằm bên trong không còn treo máy lạnh lòng thòng những dây nhợ. David cho biết thập niên 1960 mơ ước của thanh niên Bắc Kinh là “đạp, đồng, đài” tức xe đạp, đồng hồ và máy thu thanh (radio), lúc đó ngoài đường toàn là xe đạp, nam nữ đồng phục áo Mao Trạch Ðông màu xanh xám và trong túi áo là quyển sách Ðỏ do họ Mao viết. Sau khi Mao Trạch Ðông chết năm 1976, Ðặng Tiểu Bình nhốt “tứ nhân bang” vào ngục và áp dụng chính sách mở cửa “Mèo đen, mèo trắng không cần biết miễn biết bắt chuột là được!”. Niềm mơ ước của thanh niên Bắc Kinh thập niên 1980 là xe gắn máy, truyền hình và tủ lạnh. Nhưng xe gắn máy nhập cảng từ Nhật mấy năm số người chết vì tai nạn quá đông nên bị cấm lưu thông ở thành phố (nhưng Trung Quốc hiện sản xuất xe gắn máy và bán sang VN giá rẻ!). Sang thập niên 1990 mơ ước của giới trẻ Bắc Kinh là dàn máy nghe nhạc kết hợp với truyền hình (Home Entertainment Center), máy vi tính và điện thoại di động và bây giờ giấc mộng to hơn là làm chủ được một căn hộ apartment và một chiếc xe con lắp ráp trong nước cũng được!


Bãi giữ xe đạp ở nhà ga xe điện ngầm


Xe đạp và xe hơi đan nhau trong buổi sớm mai tại một ngã tư  ở Hàng Châu

Trịnh Hảo Tâm
(Cali vào độ giữa Thu 
Buổi mai sương lạnh giăng mù lối đi)


Cùng một tác giả đã phát hành 2 quyển ký sự du lịch “Trên Những Nẻo Đường Việt Nam” và “Miền Tây Hoa Kỳ”  cả hai sách đồng giá 15 US$ mỗi quyển, do nhà sách Văn Bút (714) 895-7080 phát hành và đã có bán tại các nhà sách.  Ở xa gởi ngân phiếu 15 US$ về tác giả, sách có chữ ký được gởi đến tận nhà:

TRỊNH HẢO TÂM
3683 Hawks Drive
Brea CA 92823
Ðiện thoại 714-528-1413 Nhà
                  909-395-2134 Sở
Email:  trinhhaotam@hotmail.com